پیوند ها
کتاب سبز - قابل ویرایش )
تعداد اسلاید : 126
تاریخ فلسفه اسلامی 1 طبقة پنجم: 1ـ ابوسلیمان محمدبن طاهر بن بهرام سجستانی (370؟-380؟-390) 2ـ ابوالحسن عامری (381) 3ـ ابوالخیر حسن بن سوار معروف به ابن الخمار (408) 4ـ ابوعبدالله ناتلی شاگرد يحيى بن عدى منطقى بوده است و بنابر نقل ابن القفطى در تاريخ الحكماء نزد ابو بشر متى نيز تحصيل كرده است.على الظاهر آغاز تحصيلش در نزد ابو بشر بوده و بعد در نزد يحيى بن عدى ادامه داده است. ابو سليمان شاگردى دارد به نام ابو حيان توحيدى كه از فضلا و ادبا و نويسندگان بنام جهان اسلام است و كتابهاى نفيسى دارد به نامهاى:المقابسات،الامتاع و المؤانسة،الصديق و الصداقة.ابو حيان در كتابهاى خود فراوان از استادش ياد كرده و افاضات او را بازگو كرده است. ابن النديم و ابن القفطى و ابن ابى اصيبعه همه از ابو سليمان ياد كردهاند ولى به طور مختصر،و البته ابن القفطى مفصلتر بحث كرده است.جامعترين بحث درباره ابو سليمان همان است كه مرحوم محمد قزوينى در جلد دوم بيست مقاله(صفحات 128-166)انجام داده است. خانه ابو سليمان ميعادگاه حكما و فضلاى عصر بوده و خود رئيس قوم به شمار مىآمده است.در محفل ابو سليمان-كه در حقيقتيك انجمن فلسفى بوده است-همواره مسائل علمى و فلسفى مطرح مىشده و حكما از يكديگر استفاده مىكردهاند و به تعبير ابو حيان«مقابسه»مىنمودهاند.ابو حيان آنها را در106 مجلس جمع كرده و نام آنها را«مقابسات»گذاشته است. تاريخ ولادت و وفات ابو سليمان دقيقا معلوم نيست.قدر مسلم اين است كه در نيمه دوم قرن چهارم شخصيت ممتازى داشته است.مرحوم قزوينى حدس مىزند كه ولادت ابو سليمان در حدود سال307 و وفاتش در حدود سال 380 باشد و احتمالا تا حدود 390 زنده بوده است. حكما و فضلايى كه در محفل ابو سليمان شركت مىكردهاند،غالبا شاگرد يحيى بن عدى و هم شاگردان خود ابو سليمان بودهاند از قبيل:ابو محمد عروضى،ابو بكر قومسى،عيسى بن زرعة. کتاب ها : مقابسات: مشتمل بر 106 مجلس گفتگوی علما صوان الحکمه درباره ی تاریخ فیلسوفان و پزشکان یونان باستان و علمای اسلامی تا قرن چهارم منتخب و مختصر آن در دسترس است تتمه صوان توسط ابوالحسن علی بن ابی القاسم بیهقی (565) نوشته شده است از اين شخص نيز اطلاع زيادى در دست نيست.ابن النديم و ابن القفطى و ابن ابى اصيبعه از او ذكرى به ميان نياوردهاند.ياقوت در معجم الادباء از او ياد كرده است. در سه حكيم مسلمان مىنويسد:عامرى دو كتاب دارد،يكى در اخلاق به نام السعادة و الاسعاد و ديگرى در فلسفه به نام الامد الى الابد.كتابى هم در دفاع از اسلام و تفوق آن بر ساير اديان نوشته استبه نام الاعلام بمناقب الاسلام. و هم مىنويسد كه همچنانكه به فلسفه يونانى علاقهمند بود،به فلسفه سياسى ساسانيان نيز علاقهمند بود و خود شاگرد ابو زيد بلخى بود. بعضى مدعى شدهاند كه ميان عامرى و ابن سينا نامهها مبادله شده ولى محتمل به نظر نمىرسد،زيرا ابن سينا در وقت وفات عامرى يازده ساله بوده است. گفتهاند عامرى شاگرد ابو زيد بلخى بوده است،ولى بعيد است كه عامرى شاگرد بلا واسطه بلخى باشد زيرا بلخى در سال 322 درگذشته است و عامرى در سال 381 و عليهذا ميان وفات استاد و شاگرد59 سال فاصله است. عامرى دو كتاب دارد، يكى در اخلاق به نام السعادة و الاسعاد و ديگرى در فلسفه به نام الامد الى الابد. كتابى هم در دفاع از اسلام و تفوق آن بر ساير اديان نوشته استبه نام الاعلام بمناقب الاسلام. طبقة ششم (طبقه نوابغ): 1.ابو على احمد بن محمد بن يعقوب مسكويه رازى. کتاب ها 2.ابوريحان محمد بن احمد بيرونى خوارزمى. ابن سینا(ابوعلی حسین بن عبدالله) (370/980-428یا429/1037) زندگینامه: 1ـ القانون فی الطب 2ـ الشفاء منطق طبیعات ریاضیات الهیات 3ـ النجاه من الغرق فی بحر الضلالات 4ـ عیون الحکمه 5ـ دانشنامه علایی 6ـ الاشارات و التنبیهات منطق طبیعیات الهیات 7ـ منطق المشرقیین (رسائل) 8ـ حی بن یقظان 9ـ رساله الطیر 10ـ رساله فی سر القدر 11ـ رساله فی العشق 12ـ تحصیل السعاده 13ـ رساله فی الحدود 14ـ سلامان و ابسال (اشعار) 15ـ الارجوزه فی الطب 16ـ القصیده المزدوجه 17ـ القصیده العینیه اهمیت ابن سینا در مقایسه با فارابی وجوه اهمیت ابن سینا: مشی مشائی و مشرقی نظام فلسفی ابن سینا چگونگی تحقیق در واقعیت (هستی) بیان: هر واقعیت خارجی واحد به دو مفهوم وجود و ماهیت در ذهن تحلیل میشود. ـ دلیل: اگر مفهوم وجود عین مفهوم ماهیت باشد آنگاه تصور هر ماهیتی برای اثبات وجود آن ماهیت کافی خواهد بود. نکته: ابن سینا آن را بدیهی میداند اما فارابی آن را مستدل بیان کرده است. تاریخچه: ریشه در فارابی دارد. علت بیان این اصل: نکات: تقسیم ممکنات مراتب وجود نکات علم النفس نفس قوای نفس مراتب عقل نظری در انسان تجرد نفس: فرض کنید شخصی به صورت انسان بالغ آفریده شود ولی در وضعی که آن شخص در یک فضای خالی جایی که بدن او نمیتواند با چیزی تماس حاصل کند و قادر به دریافت چیزی از عالم خارج نیست متولد شود باز فرض کنید که او نمیتواند بدن خود را ببیند و اندامهای تن او یکدیگر را نمیتوانند لمس کنند. بنابراین او فاقد هرگونه ادراک حسی است. چنین شخصی سخنی درباره اشیاء خارجی حتی دربارة بدن خود به زبان نمیآورد اما وجود خود را به عنوان یک موجود کاملاً نفسانی تایید میکند. آنچه تایید میشود با آنچه تایید نمیشود یکسان نیست. نفس جوهری است مستقل از بدن. - نفس عاقله همچون عقول صورتهای معقول را درک میکند. -هر آنچه صورتهای معقول را دریافت میکند مادی نیست (زیرا اگر مادی بود این صورتها تقسیمپذیر بودند و مادی میشدند حال آن که غیرمادی هستند). نظریه نبوت خدا ـ در میان صفات خدا، بحث از علم خدا در ابن سینا بحث برانگیز شده است. البته علم خدا به ذات خودش محل بحث نیست، علم خدا به کلیات نیز محل بحث نیست. آنچه بحثبرانگیز است علم خدا به جزئیات است که به ویژه پس از انتقاد غزالی توجه بیشتری را برانگیخت. ـ مطابق سنت فلسفی یونان خدا در نهایت میتواند به ماهیات یا کلیات علم پیدا کند و علم به موجودات جزئی چون در عالم محسوس بوده که ویژگی آن تغییر است و در زمان هستند با ویژگی ثبات و فرازمان بودن خدا ناسازگار میافتد. این نظریه با نظریه دینی فیلسوفان مسلمان سازگاری ندارد و ابن سینا به دنبال راه حلی برای جمع میان آن سنت و این نظریه است. ابن سینا میگوید خداوند به جزئیات نیز علم دارد لیکن به نحوی کلی، تا از طرفی علم خدا را محدود نکرده باشد از طرفی تغییر در خدا راه پیدا نکند. به نظر ابن سینا خداوند علت افاضه وجود به موجودات است لذا به آنها و روابط میان آنها علم دارد. مانند منجمی که نیاز ندارد برای علم به وقوع کسوفی در زمان خاص از طریق تغییر زمانی علم یابد بلکه از آنجایی که تمام وقایع قبلی و بعدی آن را میداند و احوال و عوارض آن را نیز میداند به وقوع آن در زمان خاص علم پیدا میکند. و این از طریق تغییر زمانی نیست بلکه به نحوی کلی است. چند مسئله شواهد شیعی بودن(دوازده امامی) او قول به افضلیت در معیار خلافت قول به شروط عصمت ونص برای امامت بیان منزلت علی در معراجنامه و افضل دانستن او تعیین خلافت از راه نص در الهیات شفا تصریح به همگام نبودن با پدرش و برادرش در اسماعیلیه بودن منتقدان بیشتر پرسش کنندگان بوده اند تا متعارض تأثیر ابن سینا در شرق و غرب شاگردان ابنسینا: آثار التحصیل البهجه و السعاده رساله فی موضوع العلم المعروف بمابعدالطبیعه رساله فی مراتب الموجودات المفارقات و النفوس حجه الحق ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیامی نیشابوری (د 517 یا 526) آثار رساله فی الطبیعیات رساله فی الوجود رساله فی الجواب عن ثلاث مسائل رساله فی الکون و التکلیف دیوان رباعیات بیشتر به شاعری شهرت یافته تا فیلسوفی و ریاضیدانی شهرت جهانی رباعیات خیام ترجمه مکرر به زبان ها ی انگلیسی، فرانسه، اردو، آلمانی، عربی، ایتالیایی، ترکی، دانمارکی، سوئدی، روسی، ارمنی. طرز فکر در رباعیات یک شک گرا ترسیم شده اما در رساله ”کون و تکلیف“ مطابق مبانی فلسفه اسلامی پاسخ می دهد. حل این تضاد فکری 1- دو خیام بوده اند خیام حکیم و ریاضیدان = خیامی = عمر خیام خیام شاعر = خیام = علی خیام 2- این اشعار از خیام نیست. (رک مرحوم سعید نفیسی) رباعیات خیام در نسخه سال 604 تنها 251 است و در طی 78 سال 973 رباعی به آن اضافه شده است. خیام: من می خورم و هر که چو من اهل بود می خوردن من به نزد او سهل بود می خوردن من حق ز ازل می دانست گر می نخورم علم خدا جهل بود پاسخ خواجه نصیر الدین طوسی به خیام: این نکته نگوید آنکه او اهل بود زیرا که جواب شبهه اش سهل بود علم ازلی علت عصیان بودن نزد عقلا ز غایت جهل بود - محمدتقى مدرس رضوى، احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسى، انتشارات اساطیر، تهران، چاپ دوم، 1370 ش، ص 603 . مقدمه آقای حسینی جلالی بر «تجرید الاعتقاد»، مرکز النشر، مکتب الاعلام الاسلامی، 1407 هـ.ق، ص33-34 ظاهرا این دو بیت که از خواجه نقل شده است در ابیات ابوسعید هم هست: آن کس که زروی علم و دین اهل بود داند که جواب شبهه بس سهل بود علم ازلی علت عصیان بودن پیش حکما ز غایت جهل بود طبقة هفتم: ابوحامد محمدبن احمد غزالی (450 / 1058-505 / 111) المنقذ من الضلال مقاصد الفلاسفه تهافت الفلاسفه البسیط و الوسیط و الوجیز در فقه جواهر القرآن فضایح الباطنیه المستصفی در اصول فقه احیاء العلوم – کیمیای سعادت علوم مختلف در نظر غزالی: 1- متکلمان (اهل نظر) نتوانسته اند عقاید دینی را یقینی کنند. 2- باطنیه (اسماعیلیه و فاطمیون مصر) اهل تعلیم و اخذ علم از امام معصوم هستند 3- صوفیه (اهل مکاشفه ) مواردی همچون وحدت وجود و شطحیات آنها را نقد ندارد 4- فلاسفه (اهل منطق و برهان) ـ هر چند غزالی به علوم مختلفی همچون کلام و عرفان و مکاتب مختلفی همچون اسماعیلیه و باطنیه انتقاداتی دارد لیکن شدیدترین انتقادات را بر فلاسفه دارد. غزالی و فلسفه ـ بیست مسأله مورد اشاره به شرح ذیل است: قدیم بودن عالم کلی بودن علم باریتعالی حشر اجساد (معاد جسمانی) تأثیر غزالی بر شرق و غرب مخالفان فلسفه غزالی متکلم مواضع کلامی دارد لذا غزالی از متکلمان است تحصیلکرده نظامیه و شاگرد باقلانی (د403) و امام الحرمین جوینی (د 478) است. مواضع اشعری دارد. نقد کلام: 1- برای حفظ و دفاع است نه اظهار حقیقت. منفعت سلبی دارد. 2- دلایل کلامی مستند بر تقلید است و این برای کسانی که ضروریات را منکرند ثمر بخش نیست. طبقة نهم: ابوالبرکات هبه الله بن علی بغدادی (د 539) ابوبکر محمدبن یحیی بن الصائغ اندلسی (ابن باجه) (د 523)Avempace استاد ابن رشد است. آثار النفس رساله اتصال الانسان بالعقل الفعال رساله الوداع رساله فی تدبیر متوحد طبقه دهم: ابن طفیل آثار رساله ”حی بن یقظان“ ویژگی فکری تلفیق آرای ارسطو با نو افلاطونیان تلفیق مشی تصوفی غزالی با مشی مشایی ابن باجه (اصالت عقل ارسطویی) مشوق ابن رشد در شرح دوباره آثار ارسطو است. حی بن یقظان حی بن یقظانابن سینا حی بن یقظان ابن طفیل برداشت های مختلف از داستان دکتر دینانی حی بن یقظانسهروردی و دیگران طبقه دهم: ابنرشد ابوالولید محمدبن احمد اندلسی (520-595 / 1126-1198) مطهری حسینی کوهساری معرفی آثار مهم ابنرشد: ابنرشد و غزالی ابنرشد و ابنسینا وحدت حقیقت عقل و وحی یا رفع تعارض از عقل و وحی وحدت حقیقت عقل و وحی مبنا تأویل و دسته بندی مخاطبان قرآن تشکیکی بودن فهم اصغر واعظی، «حقیقت دوگانه (رابطه عقل و وحی از دیدگاه ابن رشد) »خردنامه همشهری دی 1385 جدایی دین و فلسفه روایت ابن رشدیان لاتینی نظر داوری Mرفع تعارض از عقل و وحی چرا ابن رشد خاتم الفلاسفه معرفی شده است؟ چرا به ابن رشد در شرق عالم اسلام توجهی نشد؟ بازگشت به ارسطو علاقه/ی متجدد مآبان آفریقای شمالی به ابن/رشد وحدت عقل و انکار جاودانگی فردی برای نفس طبقه یازدهم طبقه یازدهم فخر الدین محمد بن عمرو بن الحسین الرازى،معروف به امام فخر رازى (25 رمضان 544 –اول شوال 606) (1149-1209) الاربعین فی اصول الدین المباحث المشرقیه المطالب العالیه فی علم الکلام محصل افکار و المتقدمین و المتاخرین من الحکماء و المتکلمین در قاهره با خلاصه یا تلخیص المحصل خواجه نصیر الدین طوسی با هم چاپ شده . اساس التقدیس شرح الاشارات و التنبیهات ابن سینا این کتاب در نقد فلسفه ابن سینا است البته در مباحث عرفانی شدت نقد کمتر است. شرح عیون الحکمه ابن سینا تعجیزالفلاسفه تفسیر کبیر که به مفاتیح الغیب موسوم است. اسرارالتنزیل و انوارالتاویل امام فخر رازی میخواستهاست این کتاب را در چهار مبحت: اصول، فروع، اخلاق و مناجات بنویسد. ولی بعد از پایان مبحث اول در گذشت. پایان
قسمتی از متن بالا پروژه میباشد که به صورت نمونه ، بعد از پرداخت آنلاین در جزوه باز آنی فایل را دانلود نمایید .
« پرداخت آنلاین و دانلود در قسمت پایین »
![]()